Азамат Капеновдун аты кайрадан коомчулуктун көңүл чордонунда

Социалдык медиа тармактарда  акыркы кездерде өтө популярдуу блогер катары таанылган, ар кандай жарыяларды, видеолорду чыгаргандан кийин Казакстандын Улуттук коопсуздук комитетинин мурдагы башчысы Карим Масимовдун мурдагы күйөө баласы Азамат Капеновдун аты кайрадан коомчулуктун көңүл чордонунда.

Капенов коомчулукка өзүнүн күнөөсүз экенине ишендирүү аракетин активдүү  жасап жатат, бирок анын коомдук ишмердүүлүгү бир нече кылмыш иштерин иликтөө жана эл аралык издөөнү камтыган алда канча татаал окуяны жашырып турат.

Бүгүнкү күндө Азамат Капенов бир нече иштер боюнча шектүү. Ал Казакстандын Финансылык мониторинг агенттиги жана коррупцияга каршы күрөшүү агенттиктери тарабынан издөөдө. 2024-жылы ал алдамчылык боюнча шектүү деп табылган жана Орусиянын укук коргоо органдары да ага байланыштуу суроолорду беришкен.

Казакстандык тергөөчүлөрдүн негизги кызыкчылыгы «Казакстан темир жолу» улуттук компаниясынын туунду компаниясы болгон «Казтемиртранс» ААКсындагы алдамчылыкты иликтөөгө байланыштуу. Бул иш 2015-жылдагы окуяларга тиешелүү, анда айрым компанияларга миллиарддаган теңгеге барабар жеңилдиктер жана арзандатуулар берилген деп айтылып жүрөт. Андан кийин тергөө актоочу эмес негиздер менен жабылган, бирок 2025-жылдын күзүндө Казакстандын Башкы прокуратурасы бул чечимди жокко чыгарып, андан кийин иш кайра ачылган.

Белгилей кетчү нерсе, Казтемиртранстын айланасындагы алгачкы чуулгандуу окуялардан кийин Капенов өзүнүн юридикалык статусун активдүү түрдө өзгөртө баштаган. 2000-жылдардын башында Казакстандын жарандыгын алгандан кийин, ал 2015-жылы Масимовдун кызы Тамилла менен Карим расмий түрдө үйлөнгөн. Бул мезгилде анын темир жол тармагындагы таасири бир топ жогорулаган, ал эми жүк ташуу рыногунун катышуучулары теңсиз жумуш шарттарына жана айрым компанияларга артыкчылыктуу мамилеге нааразычылыктарын билдиришкен.

Кийинчерээк Капеновдун казак документтеринин мөөнөтү бүтүп, андан кийин ал Орусиянын жарандыгын, андан кийин Кыргызстандын жарандыгын алган. 2024-жылга чейин ал БАЭде туруктуу жашоого уруксат алган, бул ага Эмираттарда туруктуу жашоого мүмкүнчүлүк берген.

Байкоочулардын айтымында, бир нече жарандуулукка жана статуска ээ болуу Казакстанга экстрадициялоонун бир түрү катары кызмат кылышы мүмкүн эле. Ошол эле учурда Капенов  Казакстан менен байланышын сактап калган — анын үй-бүлөсү ал жерде бизнес жүргүзө берген жана ал Астанага үзгүлтүксүз барып турган. Ал акыркы жолу 2022-жылдын январь айындагы окуялардан бир аз мурун баарын билгендей акырын Казакстандан чыгып кеткен.

Капенов өткөн жайда казак бийлигинин өтүнүчү менен БАЭде кармалганы кабарланган. Бирок, кийинчерээк ал Кыргызстанга качып кетүүгө жетишкен, жергиликтүү маалыматтарга ылайык, ошол жерде экени айтылган. Анын азыркы абалы бүдөмүк көрүнөт: эл аралык издөөгө карабастан, ага каршы тиешелүү органдар тарабынан эч кандай катуу чаралар көрүлө элек.

Ушул жагдайда дагы бир детал көңүл бурууга арзыйт. Кыргызстан күтүлбөгөн жерден Казакстанда күбө болуп, Европада туруктуу жашаган Казтемиртранс ишиндеги дагы бир айыпталуучу Павел Юнга кызыгуусун билдирген. Капеновго карата тергөө күчөгөндөн кийин, экстрадициялоо өтүнүчү козголуп, Юн кармалган.

Мунун баары Масимовдун мурунку күйөө баласы Капенов Казакстандан тышкары таасирдүү адамдардын белгилүү бир деңгээлде  колдоосуна ээ болушу мүмкүн деген божомолдорду күчөттү. Капенов бир нече өлкөлөрдө өзүнүн айланасындагы тааныш-билиш байланыштары аркылуу юридикалык коргоонун татаал тармагын түзүп, казак сот системасы менен түз тирешүүдөн качууга мүмкүндүк берген окшойт.